Achter de voordeur. Over kwetsbaarheid en (over)leven in de grote stad.

Portretten van mensen in kwetsbare posities, door Dr. Fenneke Wekker

Mogelijk gemaakt door Ben Sajet Centrum, Stichting Actief Burgerschap, Universiteit van Amsterdam

“Hoe overleef je eigenlijk in een grote stad waarin het motto is dat mensen elkaar met rust laten? Zeker als je eigenlijk dagelijks steun en zorg nodig hebt van anderen is dat nogal een uitdaging. Met een terugtrekkende overheid en het sluiten van instellingen en dagopvang voor verstandelijk beperkten en mensen met psychiatrische problematiek, wonen steeds meer mensen die voorheen structurele zorg ontvingen op zichzelf, tussen ‘gewone’ stadsbewoners.

Fenneke Wekker ging op zoek naar hoe kwetsbare mensen (over)leven in de stad, naar hoe zij zich daar thuis voelen en zichzelf een thuis maken. In dit boekje staan tien persoonlijke verhalen van mensen die in de media soms aangemerkt worden als ‘verwarde bewoners’ of in hun wijken soms als enigszins zonderling te boek staan. Het biedt een kijkje in de levens van mensen die doorgaans hun deuren op slot en hun gordijnen gesloten houden.
ACHTER DE VOORDEUR is een ontroerend en levenslustig boek, waarbij de kracht van kwetsbare bewoners onmiskenbaar onder de kieren van hun voordeuren door naar buiten sijpelt.”

Download gratis de digitale versie van het boek.

Alledaagse attendheid in een superdiverse wijk

Onderzoeksrapport met Astrid Parys en Loes Verplanke

Mogelijk gemaakt door Ben Sajet Centrum, Stichting Actief Burgerschap, Universiteit van Amsterdam
Klik op de afbeelding om de pdf te openen

In een superdiverse wijk is het niet vanzelfsprekend dat buren veel dagelijkse zorgtaken voor elkaar verrichten, al streeft het overheidsbeleid dat wel na. Dat blijkt uit ontmoetingen met ongeveer 50 bewoners, 32 mensen die in de wijk werken en maandenlange intensieve participerende observatie in Overtoomse Veld, Amsterdam. De voordeur is een behoorlijk harde grens.

Wel is er soms sprake van wat ‘alledaagse attentheid’ kan worden genoemd: een oogje in het zeil houden en als het nodig is, even helpen. Zoals de boodschappen naar boven tillen in het portiek of eten brengen naar een zieke buurvrouw. Vooral mensen die kwetsbaar zijn vinden het fijn als iemand vraagt: ‘alles goed?’ en als ze bij een buurman of -vrouw kunnen aankloppen in geval van nood. Praktijken van alledaagse attentheid zien we bijvoorbeeld op de trappen van de portiekflat. Ook buiten het flatgebouw zijn er in Overtoomse Veld ‘attente plekken’ zoals de kringloopwinkel, de supermarkt en de patatzaak. Attentheid kan ontstaan door de inrichting (zoals een zitje in de zaak) maar vooral door de mensen die er werken. In Overtoomse Veld is er volgens veel buurtbewoners een tekort aan dergelijke plekken.

Hoewel diversiteit door migratie het onderling contact tussen bewoners ingewikkelder kan maken omdat mensen elkaar niet (her)kennen, komt juist naar voren dat vooral mensen met een migratieachtergrond vaker attent lijken te zijn voor iemand met een Nederlandse achtergrond, dan andersom. Ook blijken er in Overtoomse Veld weinig plekken te zijn waar mensen van alle leeftijden en achtergronden zich thuis voelen of anderen kunnen ontmoeten. Vooral kwetsbare mensen met een Nederlandse achtergrond vinden dat er te weinig plaats voor hen is in de wijk. Dit rapport bevat aanbevelingen hoe in een superdiverse wijk alledaagse attentheid bevorderd kan worden.

Ben Sajet Werkplaats op locatie: Zorgen in de wijk

  • Datum: 10 juli 2019
  • Tijd: 15.30-17.00 uur
  • Locatie: De Buurtzaak, adres: Chris Lebeaustraat 4, 1062 DC Amsterdam

Er wonen steeds meer kwetsbare mensen in de buurt, en de overheid verwacht dat buren en buurtgenoten meer voor elkaar gaan zorgen. Gebeurt dat ook? En kan dat wel? En wie kunnen nog meer een rol spelen: de winkels of woningcorporaties?

Op deze, en nog vele andere vragen, krijgt u antwoord wanneer op woensdag 10 juli van 15.30 – 17.00 uur in De Buurtzaak, Overtoomse Veld onderzoekers Monique Kremer, Astrid Parys en Loes Verplanke (Universiteit van Amsterdam) hun onderzoek naar ‘alledaagse attentheid in een superdiverse wijk’ presenteren. Hiervoor zijn vele bewoners en professionals gesproken. Lees meer

Overzicht van onderzoek naar actief burgerschap

Nico de Boer heeft op ons verzoek een overzicht gemaakt van onderzoek naar Actief Burgerschap in Nederland. Hij schetst met fijne pen de veranderingen in het veld. Bijvoorbeeld hoe de actieve burger steeds meer als beleidsinstrument wordt gezien. En doet een aantal suggesties voor toekomstige richtingen van onderzoek. Wij gebruiken dit stuk voor onze oriëntatie op de toekomst. Maar we denken dat het veel breder voedsel geeft tot nadenken.

Download het gratis boek in pdf.

Stedelijke ontdekkingsreizen

In de grote steden van Nederland en België maken mensen met een migratieachtergrond de meerderheid uit. Wat betekent die nieuwe realiteit voor het sociaal beleid, en voor de sociaal werkers en hun organisaties? Waar moet je op letten en wat moet je doen om hier- mee succesvol om te gaan? Zeker in Antwerpen, met een lange geschiedenis van Vlaams Blok-stemmers en inmiddels een Vlaams-nationalistische burgemeester aan het roer, zijn dat spannende vragen.

Lees het artikel met Radboud Engbersen in TSS

Een betere stad voor iedereen

Interview in Stedebouw en Architectuur

“Om de grijze golf te accommoderen is de afgelopen jaren veel aandacht geweest voor de binnenkant van woningen. Nieuwe woningen zijn aangepast zodat mensen zich alleen kunnen redden. Nu is het tijd voor een verschuiving naar de buitenkant”, stelt hoogleraar Monique Kremer. “Hoe moet de woonomgeving er uitzien om de zelfredzaamheid van mensen te stimuleren?” Lees het interview in Stedebouw en Architectuur

De vele gezichten van de stad

Monique Kremer en Radboud Engbersen in serie over stedelijke ontdekkingsreizen

De triomf van de stad heeft een niet te stuiten stroom publicaties op gang gebracht: de inclusieve stad, de rechtvaardige stad, de aankomststad. In de bus vallen uitnodigingen van beleidscongressen over de duurzame stad, de inclusieve stad en de veerkrachtige stad. Maar hoeveel adjectieven er ook verzonnen worden, de stad lijkt zich nooit helemaal te laten verklaren en te onthullen. Eerste deel van een serie over stedelijke ontdekkingsreizen.

Artikel met Radboud Engbersen in Tijdschrift voor Sociale Vraagstukken

Mijn superdiverse straat

Volgens onderzoekers lijden superdiverse wijken aan een cohesietekort: de criminaliteit is er hoger, de contacten zijn minder, en buren helpen elkaar weinig. Dat was ook de conclusie van het recente rapport De nieuwe verscheidenheid van de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid.

Lees de column op Sociale Vraagstukken